TÜİK Açıkladı: İhracat ve İthalatta Büyük İşletmeler Öne Çıktı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistiklerini açıkladı. Veriler, Türkiye’nin dış ticaretinde büyük ölçekli işletmelerin belirleyici konumunu ortaya koydu.

Buna göre 2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat gerçekleştirdi. İhracat yapan girişimlerin yüzde 74,2’sini 1-9 çalışanı bulunan mikro işletmeler oluşturmasına rağmen, toplam ihracatın yalnızca yüzde 18,3’ü bu işletmeler tarafından yapıldı. İhracatta büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 46,1 olurken, küçük işletmelerin payı yüzde 17,3, orta ölçekli işletmelerin payı ise yüzde 18,3 olarak gerçekleşti.

İthalatta ise büyük işletmelerin ağırlığı daha da belirginleşti. 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler toplam ithalatın yüzde 59,4’ünü gerçekleştirirken, bu işletmeler ithalat yapan girişimlerin yalnızca yüzde 1,1’ini oluşturdu.

İHRACATIN YÜZDE 57,6’SI SANAYİDEN

Ana faaliyet alanına göre ihracatın yüzde 57,6’sı sanayi, yüzde 37,7’si ticaret sektöründeki girişimler tarafından gerçekleştirildi. İthalatta ise sanayinin payı yüzde 45,4, ticaretin payı yüzde 37,8 oldu.

Sanayi sektörünün ihracatında büyük işletmeler açık ara öne çıktı. 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler, sanayi ihracatının yüzde 70,3’ünü gerçekleştirdi. Sanayi sektörü ithalatında da büyük işletmelerin payı yüzde 80,7 seviyesine ulaştı.

SANAYİCİNİN İHRACATINDA AB İLK SIRADA

Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatlarının yüzde 49,2’sini Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yaptı. AB dışındaki Avrupa ülkelerinin payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise yüzde 10,9 oldu. Sanayi girişimlerinin ithalatında ise ilk sırada yüzde 35,3 ile AB ülkeleri yer aldı. Bunu yüzde 25,9 ile Diğer Asya ülkeleri ve yüzde 15,9 ile AB dışındaki Avrupa ülkeleri izledi.

Dış ticarette şirket yoğunlaşması da dikkat çekti. İhracatın yüzde 51’i, ithalatın yüzde 64,8’i en fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi. En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9 olurken, en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin payı yüzde 13,8 olarak kaydedildi.

Öte yandan girişimlerin yüzde 39’u tek ülkeye ihracat yaparken, yüzde 84,6’sı ithalatını yalnızca tek ülkeden gerçekleştirdi.

Buna karşın 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimler toplam ihracatın yüzde 57,4’ünü oluşturdu. Aynı şekilde 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yalnızca yüzde 0,8 olmasına rağmen, bu girişimler toplam ithalatın yüzde 52,5’ini gerçekleştirdi