Kurtulmuş: Türk dünyası yapay zekâda takip eden değil, yön veren olmalı

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, TÜRKPA’nın 15. Genel Kurulu’nda Türk dünyasının yapay zekâ ve ileri teknolojilerde söz sahibi olması gerektiğini vurguladı. Ortak bir Yapay Zekâ Model Kanunu hazırlanmasını öneren Kurtulmuş; Filistin’de yaşananlara, iklim değişikliğine, Terörsüz Türkiye sürecine ve Türk dünyasında parlamenter işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin önemli mesajlar verdi.

ANKARA (İGFA) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Türk dünyasının yapay zekâ ve teknolojik dönüşümde öncü bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. Kurtulmuş, bilimsel kapasitenin artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve ortak teknolojik politikaların geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

“Türk dünyası olarak yeni teknolojilerin gelişmesinde geri kalmamalı, sadece taklit eden konumunda bulunmamalıyız.” diyen Kurtulmuş, TÜRKPA çatısı altında ortak bir yasal ve etik yaklaşım geliştirilmesini ve parlamentoların katkısıyla bir Yapay Zekâ Model Kanunu hazırlanmasının değerlendirilmesini desteklediklerini belirtti.

YAPAY ZEKÂDA ORTAK HAREKET ÇAĞRISI

Yapay zekânın ekonomi, eğitim, sağlık ve kamu yönetimi başta olmak üzere pek çok alanı dönüştürdüğünü ifade eden Kurtulmuş, Türk dünyasının küresel yapay zekâ yönetişiminde ortak bir ses oluşturması gerektiğini vurguladı. Ortak dil ve alfabe çalışmalarının dijital dünyada güçlenmeye katkı sağlayacağını belirten Kurtulmuş, Türk dillerinin kültürel birikimini temel alan büyük dil modelleri üzerinde birlikte çalışılması çağrısında bulundu.

Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı ile bu alandaki çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Kurtulmuş, genç araştırmacıların desteklenmesi, teknoloji festivallerinin yaygınlaştırılması ve ortak bir yetenek havuzu oluşturulmasının önemini dile getirdi.

TBMM'nin resmi internet sitesinde yer alan habere göre konuşmasında Filistin’de yaşananlara da değinen Kurtulmuş, Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanması, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve yeniden imar sürecinin başlatılmasının uluslararası toplumun öncelikleri arasında yer alması gerektiğini söyledi. Batı Şeria’daki şiddet, yasa dışı yerleşimler ve Filistinlilerin topraklarına el konulmasına da tepki gösterdi.

Türkiye’nin, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletini adil ve kalıcı barışın temel şartı olarak gördüğünü belirten Kurtulmuş, parlamenter diplomasinin uluslararası sistemde adaletin ve insan haklarının güçlendirilmesine katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.

Kurtulmuş, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 kapsamında, 16 Kasım’da TBMM ile Parlamentolar Arası Birlik tarafından gerçekleştirilecek toplantıya da mevkidaşlarını davet etti. Türk dünyasının yeşil dönüşüm, temiz enerji ve iklim teknolojileri alanlarında işbirliğini artırması gerektiğini kaydetti.

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE İÇİN GÜÇLÜ BİR ALTYAPI OLUŞTURDUK”

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kurtulmuş, TBMM’de siyasi partilerin katılımıyla yürütülen komisyon çalışmalarının ardından önemli bir siyasi ve hukuki altyapının oluşturulduğunu söyledi. Sürecin Türkiye’nin yanı sıra Suriye ve Irak başta olmak üzere bölgenin terörden arındırılmasına katkı sunmasını temenni etti.

Kurtulmuş, hedeflerinin Türkiye’de ve bölgede terörün yerini birlik, beraberlik ve kardeşliğin alması olduğunu belirtti.

ÖZBEKİSTAN VE TÜRKMENİSTAN’A TÜRKPA ÇAĞRISI

Türk dünyasının ekonomik ve stratejik potansiyeline dikkat çeken Kurtulmuş, Türk Devletleri Teşkilatı’nın üye ve gözlemci devletlerinin 180 milyonu aşan nüfusu ve 2,4 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğüyle önemli bir kapasiteye sahip olduğunu ifade etti. Ticaret, yatırım, enerji güvenliği, lojistik ve dijital bağlantısallık alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Özbekistan ve Türkmenistan’ın TÜRKPA’ya katılımını da gündeme getiren Kurtulmuş, iki ülkenin teşkilat bünyesinde asli yerlerini almalarını beklediklerini belirterek, bu ülkelerin katılımının Türk dünyasındaki parlamenter birliği güçlendireceğini vurguladı. Kurtulmuş, konuşmasının sonunda 30 Ekim 2026’da Ankara’da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’nin ortak hedeflere katkı sağlamasını temenni ederek, Türk dünyasının teknolojiyi insanlığın hizmetine sunan güçlü ve etkili bir merkez haline gelmesinin ortak sorumluluk olduğunu ifade etti.