KAHRAMANMARAŞ-BHA
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”, depremlerin ardından bölgede uygulanan istihdam desteklerini ortaya koydu. Raporda, afet sonrası iş gücü piyasasında yaşanan değişimler ve bu değişimlere yönelik alınan önlemler detaylı şekilde yer aldı.
Depremlerden etkilenen 11 ilde sanayide çalışan iş gücünün inşaat sektörüne yönelmesi, iş yerleri ile makine ve ekipmanların hasar görmesi ve sipariş iptalleri nedeniyle özellikle imalat sektöründe daralma yaşandığı belirtildi. Üretimdeki azalma ve nitelikli iş gücünün başka illere göç etmesi, bölgede iş gücü açığını artırdı.
Deprem bölgesinde mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programlarına yönelik özel uygulamalar hayata geçirildi. Bu kapsamda, 6 Şubat 2023 tarihini içeren yasaklılık hükümleri 2024 ve 2025 yıllarında uygulanmadı.
Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ile Gaziantep’in İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde 2025 sonuna kadar uygulanan programlarda istihdam yükümlülük süresi ve taahhüt oranları düşürüldü. Diğer bazı illerde de benzer esneklikler sağlandı.
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından 6 Şubat 2023-2025 sonu arasında düzenlenen mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programlarından 60 bin 582 kişi yararlandı. Bu programlar için 2,9 milyar lira harcama yapıldı.
Toplum Yararına Programlar kapsamında deprem bölgesinde 92 bin 237 kişiye yaklaşık 18 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Programlara ilişkin katılım süresi ve hane başına kişi sınırlamaları uygulanmadı.
Kısa çalışma ödeneği kapsamında yaklaşık 111 bin kişiye, uzatma ödemeleri dahil olmak üzere 1 milyar lira destek sağlandı. Nakdi ücret desteği kapsamında ise yaklaşık 82 bin kişiye toplam 700 milyon lira ödeme yapıldı.
Raporda ayrıca sosyal güvenlik prim borçları, sağlık hizmetlerinden yararlanma süreleri ve işverenlere yönelik mücbir sebep uygulamalarının uzatıldığı bilgisine yer verildi. Depremden etkilenen illerde prim borçları ve bildirim süreleri 2026 yılına kadar ertelendi.
Öte yandan, 6 Şubat 2023-31 Aralık 2025 döneminde deprem bölgesinde 88 bin 229 yabancıya çalışma izni verildi. İŞKUR ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği iş birliğiyle yürütülen Sosyal Dayanıklılık Programı kapsamında ise 767 kişi uygulamalı eğitimlerden faydalandı.